Przedmiotem działania Instytutu jest prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych, doświadczalnych i wdrożeniowych, związanych z mechanizacją i automatyzacją przemysłu, budownictwa, górnictwa skalnego, gospodarką odpadami oraz upowszechnianiem i wdrażaniem nowych rozwiązań technologicznych, technicznych i organizacyjnych w praktyce gospodarczej.
Zakres działania Instytutu obejmuje:
- mechanizację budownictwa,
- maszyny budowlane i drogowe,
- maszyny przemysłu materiałów budowlanych,
- maszyny górnictwa skalnego,
- procesy technologiczne górnictwa skalnego
- prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych oraz działalności prototypowo-doświadczalnej, w szczególności w zakresie:
a) mechanizacji i automatyzacji przemysłu, budownictwa, transportu drogowego i gospodarki komunalnej,
b) budowy, eksploatacji oraz bezpieczeństwa maszyn i urządzeń,
c) górnictwa skalnego,
d) surowców i materiałów budowlanych,
e) gospodarki odpadami i utylizacji substancji szkodliwych,
f) projektowania i doskonalenia procesów technologicznych maszyn i urządzeń, w tym mechanizacja i automatyzacja procesów montażowych, pomiarowych kontrolnych i obróbczych; - prowadzenie działalności w zakresie badań i certyfikacji w ramach posiadanych uprawnień;
- prowadzenie działalności usługowej w zakresie ekspertyz technicznych i technologicznych, badań, atestacji, oceny stosowanych procesów i organizacji;
- prowadzenie działalności w zakresie doskonalenia metod i technik prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych, projektowanie i budowa stanowisk badawczych, aparatury badawczej i kontrolno-pomiarowej;
- prowadzenie współpracy naukowej w kraju i za granicą w zakresie realizacji prac naukowo-badawczych i wdrożeniowych;
- prowadzenie działalności szkoleniowej, normalizacyjnej, ochrony własności przemysłowej oraz informacji naukowo-technicznej;
- upowszechnianie wyników prowadzonych badań naukowych i prac badawczo-rozwojowych.
ze szczególnym uwzględnieniem:
- mechaniki konstrukcji maszyn,
- sterowania, automatyzacji i robotyzacji maszyn i procesów,
- reologii cieczy i ośrodków sypkich,
- mechaniki ośrodków ziarnistych,
- normalizacji,
- systemów i technik obsługi maszyn i urządzeń,
- jakości oraz bezpieczeństwa użytkowania maszyn i urządzeń,
- wymagań państwowego systemu certyfikacji wyrobów ustalonych odrębnymi przepisami,
- ochrony człowieka i środowiska w procesie pracy maszyn roboczych oraz ochrony środowiska w budownictwie, przemyśle materiałów budowlanych, górnictwie skalnym oraz drogownictwie.
Działalność naukowo-badawcza Instytutu ma głównie charakter stosowany, ukierunkowany na rozwiązywanie problemów gospodarczych leżących w obszarze specjalizacji statutowej. Udział prac podstawowych, które dotyczą głównie mechaniki konstrukcji, teorii rozdrabniania i przesiewania surowców mineralnych, stanowi również znaczącą część ogółu realizowanych prac.
W szczególności, do zakresu działania Instytutu należy:
- prowadzenie badań naukowych podstawowych i stosowanych w dziedzinie mechaniki, konstrukcji, automatyzacji i sterowania oraz ustalanie wytycznych do założeń konstrukcji nowych maszyn, urządzeń oraz zestawów i systemów maszynowych,
- projektowanie mechanizacji robót i procesów budowlanych oraz transportowych w poszczególnych systemach technologicznych budownictwa,
- projektowanie, budowa i badanie prototypów wybranych maszyn,
- badanie i ocena przydatności, ergonomii i bezpieczeństwa pracy, nowoczesności i jakości maszyn i urządzeń oraz narzędzi zmechanizowanych,
- badanie maszyn i urządzeń importowanych w zakresie bezpieczeństwa użytkowania i dopuszczanie ich do eksploatacji na terenie kraju,
- prowadzenie prac normalizacyjnych (w skali międzynarodowej i krajowej) dotyczących maszyn budowlanych, kruszywa i kamienia naturalnego we współpracy z odpowiednimi jednostkami,
- prowadzenie badań technicznych i ekonomicznych w dziedzinie eksploatacji i technologii napraw oraz organizacji zaplecza techniczno-naprawczego maszyn i urządzeń,
- prognozowanie, programowanie i planowanie rozwoju techniki w górnictwie skalnym na tle krajowych potrzeb z uwzględnieniem ochrony środowiska naturalnego,
- opracowanie i wdrażanie nowoczesnych technik do wydobycia i przeróbki surowców skalnych oraz wykorzystania surowców towarzyszących i odpadowych,
- Opracowanie i tworzenie nowych metod badawczych.












